Vertigo nedir?

Vertigo nedir?

Vertigo; Latince “dönmek” fiilinden gelir ve denge sisteminde yaşanmış olan sorun nedeniyle meydana gelen baş dönmesi olarak adlandırılır. Vertigo, etraftaki cisimlerin hareket etmiş olduğu ve dünyanın döndüğü hissinin oluşmasına sebep olan bir rahatsızlıktır. Vertigoyu hastalar her şeyin kendi çevresinde veya kendisinin etrafındakilerin etrafında dönmesi olarak ifade ederler. Eğer dönme değil de ancak sersemlik var ise bunu vertigo olarak değil dizziness şu demek oluyor ki sersemlik olarak tanımlamak daha doğru olacaktır.

En malum belirtisi baş dönmesi

Türkiye’de yaklaşık 25 milyon kişinin muzdarip olduğu vertigo, gösterdiği birçok belirtiyle günlük hayatı olumsuz etkileyebiliyor. En bilinen emaresi baş dönmesi olan vertigonun diğer şikayetleri ise şöyleki;

    • Şiddetli ataklar,

    • Denge sağlamada zorluk çekme,

    • Baş dönmesi esnasında görülen mide bulantısı ve kusma,

    • Şiddetli kulak çınlaması,

    • Kulakta oluşan dolgunluk hissi,

    • İşitme kaybı,

    • Görme bozukluğu,

    • Kuvvet kaybı ve halsizlik.

Vertigoya niçin olan hastalıklar nelerdir?

Vertigo oluşma kaynağına nazaran “periferal ve santral” olarak ikiye ayrılır.

Periferal vertigo: Periferal vertigonun nedeni iç kulak veya vestibüler organlarda olup biten bozukluklar olarak gösterilebilir. İç kulak nedenli vertigonun nedenleri;

    • Benin Paroksismal Pozisyonel Vertigo,

    • Meniere hastalığı,

    • Vestibuler Nörit,

    • Kulakta perilenf fistülüdür.

Vestibüler sinirden meydana gelen nedenler;

    • Menenjit,

    • Sifiliz,

    • Kabakulak,

    • Tümördür.

Santral vertigo: Santral vertigo beyinde bulunan balans merkezindeki sorunlardan kaynaklanmaktadır. Konuşma bozuklukları, çift görme, yutma zorluğu benzer biçimde bulgular görülmektedir. Bu vertigo türünde denge bozukluğu sık sık görülmektedir. Santral vertigonun en sık görülen nedenleri migrene bağlı vertigo, multiple skleroz (MS), iç kulak hastalığı ve beyin damar hastalıklarıdır.

Vertigo neden ortaya menfaat?

Vertigonun ortaya çıkmasında birçok sebep rol oynar. İç kulak kaynaklı nedenler; üst solunum yolu enfeksiyonunun iç kulak tutulumu, iç kulakta bulunan tozcukların fizyolojilerinin bozulması, endolenf denilen iç kulak sıvısının artması, orta kulak iltihaplarının iç kulağı etkilemesi, iç kulak tümörleridir.

Bunun dışında; epilepsi, menenjit, migren, beyin tümörleri, kafa travmaları ve ruhsal hastalıklar vertigonun nedenleri olabilir.

Vertigo her yaş grubunda görülebilir

Vertigo bir rahatsızlık değil başka hastalıkların bir emaresi olduğu için herhangi bir yaşta görülebilir. Bu anlamda belli bir yaş aralığı verilemese de en çok 20-60 yaş arası görüldüğünü söyleyebiliriz. Erkek-kadın hastalarda görülme sıklığına bakıldığında ise kadınlarda daha sık rastlandığı tespit edilmiştir.

Vertigo tanısı iyi mi konur?

 Denge sistemimiz birkaç farklı sistem tarafından denetlendiği ve kontrol edildiği için ayrıntılı bir muayene yapılması gerekir. Kişi ilkin KBB ve nöroloji uzmanları tarafınca muayene edilmelidir. Gerektiği takdirde göz, dahiliye ve fizik tedavi uzmanları tarafınca da muayene desteklenmelidir.

Rahatsızlığa teşhisinde izlenecek yöntemler çeşitlilik gösterebilmektedir. Baş dönmesinin tarifi, göz kararması veya hareket hissinin nasıl olduğu ve ne kadar sürdüğü, işitme kaybı ve mide bulantısının olup olmadığı sorulacak sorular arasındadır. Hangi durumların baş dönmesine zemin hazırladığı da sorulacak sorular içinde yer verilmiştir. İç kulak hem işitme hem de dengeyle alakalı olduğundan dengedeki en küçük bir sorun, işitmeyi de negatif yönde etkileyebilir. İşitmedeki en ufak bir rahatsızlıkta denge problemine neden olabilir. Bu nedenle işitme testi talep edilebilir. Eğer nörolojik tedavide anormallik görülürse sinir sisteminde bir sıkıntı olabileceği kanısına varılır ve EEG, bilgisayarlı tomografi yahut MR çekilir. Kalp-damar problemi olduğu düşünülüyorsa EKG ve ekokardiyografi yapılır.

Vertigonun tedavisi var mı?

Vertigoyu kontrol dibine almak için çeşitli yöntemlere başvurulmaktadır. İlaç tedavisi ve egzersizlerle vertigo kontrol altına alınmaya çalışılır. Tedavide asıl gaye vertigonun işaret etmiş olduğu hastalığı bulup bu hastalığı test dibine almaktır. Doktor muhtelif testler yaptıktan sonrasında hastaya vertigo teşhisi koyduysa bunun arkasındaki hastalığı araştırır ve nedene yönelik bir tedavi yöntemi uygular. Genelde nedeni bulunamadığı için genel bir tedavi uygulanır. Bu tedavi şu şekildedir;

    • Tetikleyici faktörlerin ortadan kaldırılması (Alkol, sigara, stres, kafein, tuz)

    • Tetikleyici pozisyonun ortadan kaldırılması,

    • İlaç tedavisi,

    • Cerrahi müdahale.

Vertigo hastalığını önlemek olası mü?

Vertigo oluşumunu engelleyecek tavsiyeler;

    • Stresten uzak durun. Stres vertigo oluşumunu tetikleyen en önemli faktörlerin başında yer verilmiştir. Bu nedenle olabildiğince kendinize hususi zamanlar yaratın ve stresi hayatınızdan uzak tutun.

    • Bağışıklık sisteminizi güçlendirin. Sağlıklı beslenmek fazlaca mühim. Dondurulmuş ve hazır besinlerden uzak durun. Yumurtada mineral ve omega3 bulunmaktadır. Bu nedenle bir rahatsızlığınız yoksa sabah kahvaltısında yumurta yiyin. Süt içmek ve protein ağırlıklı gıdalar tüketmek de bağışıklık sisteminizi destekler ve sizi zinde tutar.

    • Güneşlenin. Sağlıklı ve zinde bir vücut için D vitamini büyük önem taşıyor. Bu nedenle mümkün olmasıyla birlikte güneşten yararlanın.

    • Bol sıvı tüketin. Su tuz dengesinin korunması için kucak kucak su içilmelidir. Çay, kahve gibi içeceklerden uzak durulması gerekmektedir. Bu tarz içecekler iç kulakta sıvı artışına neden olabilmektedir.

    • Ani hareketler yapmaktan kaçının. Ani hareketler kulak kristallerinin yerinden oynamasına niçin olabilmektedir.

    • Sakin sporlar tercih edilmeli. Spor hayatımızda ehemmiyet arz ediyor. Sağlıklı yaşam için spor mühim bir yere sahip. Ağır hareketlerden uzak durarak daha hafif hareketlerle spor yapılması vertigoyu olumlu yönde etkilemektedir.