Mide Bulantısı Nasıl Geçer?

Mide bulantısı nelerdir?

Mide bulantısı, vücudun farklı mekanizmalarından gelen ikazlar cevabında midede bulantı hissinin ortaya çıkması ve kusmaya kadar varabilen bir tepkidir.  Mide bulantısı için mide hastalığı demek doğru değildir. Mide bulantısına terleme, soluk beniz, aşırı tükürük salgılama, kalbin yavaş atması, tansiyonun düşmesi ve iştahsızlık da eşlik edebilir.

Kusma, beynin ‘medulla oblongata’ bölümünün arka kısmında bulunan ‘kusma merkezi’ tarafından düzenlenir. Bu merkez, beynin romantik, görsel ve işitsel bölgelerinden, iç kulak ve hazım sisteminden gelen uyarıları alır. Kusma merkezi, sindirim sistemi, vücuttaki öteki organlar, beyin korteksi, denge organı ile kimyasal maddelere karşı kırılgan olan almaçlar, araştırma alanından sinirsel ihtar almaktadır. Kişide mide bulantısı sonrası karşı konulmaz bir kusma duygusu gelişir.  Bunu değerlendirip kusma olayının başlaması için karın kasına, diyaframa kasılma, mideye ve de özofagus kasına sinirsel ihtar yollamaktadır. 

Bulantı çoğu zaman ağrısız bir semptom olmasına rağmen rahatsız edicidir. Bulantı ile ortaya çıkan en yaygın semptom kusmadır. Bulantı ile de ilişkili semptomlar içinde baş dönmesi, baygınlık, ağız kuruluğu, ishal, ateş, karın ağrısı ve idrara çıkmada azalma bulunur. Bulantıya eşlik edebilecek seröz semptomlar içinde da göğüs ağrısı, konfüzyon, uyuşukluk, süratli nabız, teneffüs zorluğu, aşırı terleme ve bayılma bulunur.

Mide bulantısı neden olur?

Mide bulantısının pek fazlaca farklı nedeni olabilir. İlk akla gelen mide hastalıkları olsa da her zaman mide bulantısının nedeni mide değildir. Bulantı ve kusma ancak gastroenteroloji, dâhiliye, jinekoloji, psikiyatri, nöroloji, KBB gibi farklı branşları ilgilendirebilen bir rahatsızlıktır. Çok ciddi rahatsızlıkların da emaresi olabileceğinden mutlaka tabip kontörlünde tedbir alınmalıdır. İlk akla gelen mide bulantısı nedenleri şöyledir;

    • Mide-bağırsak enfeksiyonları

    • Gıda zehirlenmeleri

    • Ani başlayan gastritler

    • Mide rahatsızlıkları

    • Akut gastrit

    • Araç tutmaları

    • İlaç kullanması (kemoterapi, ağrı kesiciler

    • Alkol kullanması

    • Stres ve anksiyete

    • Gebelik

    • Vertigo, kulak çınlaması

    • Migren

    • Tansiyon ve şeker düşüklüğü

    • Beyin tümörü

    • Laktoz intoleransı, çölyak hastalığı

Birçok nedene bağlı olarak gelişen mide bulantısı ardından gelen kusma hissiyle birleşince kişileri son derece huzursuz eder. Bulantıların peşinde araba tutması, koku, stres ve hamilelik şeklinde hafifçe sebepler olduğu şeklinde, ciddi hastalıklar da olabilir. Ciddi hastalıkların habercisi olabilen mide bulantısına naturel mide bulantısı da denir. Organik mide bulantılarının ardında; gıda zehirlenmesi, beyin tümörü, menenjit, vertigo, bağırsak iltihabı, reflü, migren, gastrit, ülser, apandisit vb. Pek oldukca rahatsızlık olabilmektedir.

Mide bulantısına ne iyi gelir?

Mide bulantılarının bir çok ciddi bir rahatsızlık emaresi değildir. Bu nedenle kişi mide bulantısına iyi gelen birtakım önlemler alarak bu durumdan kurtulabilir. Sürekli tekrar eden ve geçmeyen mide bulantıları için ne olursa olsun uzman bir doktora başvurmak icap eder. 'Mide bulantısına ne iyi gelir?', 'Mide bulantısını ve kusmayı kontrol etmek için neler yapılabilir?' sorularına cevap olarak mide bulantısına iyi gelen yöntemler aşağıdaki gibi sıralanabilir;

    • Açık havaya çıkıp, derin derin nefes almak, mide bulantısına iyi gelen şeyler arasındadır. Açık havada yapılan yürüyüşler sizi odaklandığınız mide bulantısından uzaklaştırır.

    • Kolonya ya da size iyi hissettiren güzel ve ferahlatan kokular koklanabilir.

    • Mide bulantısına baş dönmesi de eklenmişse kendinizi zorlamamalı ve dinlenmelisiniz. Kısa bir uyku ve ya sırt üzeri 30 dakika kadar uzanmak bulantısının azalmasına yardımcı olacaktır.

    • Bulunduğunuz ortamda kötü kokular varsa oradan derhal uzaklaşın. Baskın kokular mide bulantısının en büyük tetikleyicisidir.

    • Mide bulantınıza nelerin niçin olabileceğini düşünün. Gıda alerjisine karşın son 12 saatte yediklerinizi aklınızdan geçirin.

    • Mide bulantısına iyi gelen çaylar içinde nane–limon şeklinde bitki çayları gelmektedir.

    • İçeceğiniz içecekleri yavaş yavaş midenize baskı yapmadan içmelisiniz.

    • Yağlı ve ağır yemeklerden uzak durun.

    • Yemek yedikten sonrasında en az 30 dakika yatmayın. Bu bununla birlikte reflüyü de tetikler.

    • Yavaş ve küçük lokmalar benzer biçimde yiyecek yenmelidir

    • Yemek yedikten derhal sonra (yüzmek-koşmak v.B.) aktivitelerden kaçınılmalıdır.

Mide bulantısı hamilelik ilişkisi

Mide bulantısı deyince ilk akla gelen durumlardan biri de hamileliktir. Özellikle hamileliğin ilk aylarında çoğunlukla bulantı görülebilir. Bu dönemde görülen mide bulantısı çoğu zaman fiziksel nedenlere bağlı olarak gelişir ve hamilelerin hemen hemen 4’te 3’ünün ortak şikayetidir. Hamilelik döneminde artan mide bulantısının nedeni artan östrojen ve Beta HCG hormonlarının sevileridir.

Migren ağrıları bir çok vakit mide bulantısını beraberinde getirir. Aynı zamanda baş dönmesine de niçin olan migren ağrıları aşırı boyutlara vardığı vakit dinlenmek şarttır. Bunun yanı sıra tamamen beyinle alakalı mide bulantıları da olabilmektedir. Kafa travması, beyin tümörleri, inme ve menenjit beyin kaynaklı mide bulantılarının nedenleridir.  Aynı zamanda omurilik veya beyin sıvısı ile ilgili hastalıklar da bu durumu tetikler.


Mide bulantısı; hepatit, pankreas hastalıkları, gerilmiş mide, mide fıtığı, gerilmiş bağırsak, reflü, mide tahrişi, bağırsak zarının tahrişi, böbrek hastalığı, safra kesesi hastalığı, virüs kökenli kabız ve regli vb. Durumlarda da sıklıkla görülür. Geçici ve ani olabilen bulantılara karşı zaman kaybetmeden doktora danışmak icap eder.


Vertigo ve iç kulak enfeksiyonu benzer biçimde rahatsızlıklar da yoğun halde mide bulantısına niçin olabilir. İç kulak sorunları nedeniyle meydana gelen mide bulantıları çoğu zaman seyahat sırasında kadınları rahatsız eder. Arabaya bağlanan bu bulantının esas nedeni kulağa bağlı denge bozukluğudur.


Mide bulantısı bununla beraber stres ve sıkıntıya bağlı olarak da sıklıkla karşımıza menfaat. Stresin mideye vurması durumuna da bağlı olarak aşırı adrenalin salgılanan durumlarda mide bulantısı da bununla beraber gelir. Zayıflama hastalığı olarak malum anoreksiya nervoza, bulimia nevroza, benzer biçimde hastalıklarda da bulantı ve kusma görülür. Yaygın anksiyete bozukluğu ve toplumsal anksiyete bozukluğu gibi birtakım ruhsal hastalıklar da bulantıyı tetikler.


Besin duyarlılığı da mide bulantısına neden olmaktadır. Laktoz intoleransı, çölyak hastalığı neticesinde kişilerde gluten ve süt ürünlerinin vücut tarafınca sindirilememesi sebebiyle bulantıya niçin olur. Bakteriye maruz kalmış yemekleri tüketmek, aşırı mide bulantısı ve hemen sonra kusma yapabilir. Aynı zamanda baş ağrısı ve ateşi de bununla beraber getiren besin zehirlenmesi durumunda en yakın zamanda hekime görünmek oldukça önemlidir

Hamilelikte mide bulantısına ne iyi gelir?

    • Mide bulandıran yemek ve kokulardan uzak durmalıdır.

    • Bebeğin beslenemediği korkusundan kurtulmak, bebeğin her koşulda besleneceği ve aşırı kaygı duymanın mideyi daha oldukca etkileyeceği bilinmelidir.

    • Aşırı koku yayan çiçek, deterjan vb. Eşyaların uzak bölgelere, balkona vs. Konması gerekir.

    • Sabah kusmaları için yataktan kalkmadan evvel yatar pozisyondayken bir miktar tuzlu kraker vb. şeyleri tüketmek mide bulantısına iyi gelmektedir. Bu şekilde rutin kusmalar büyük ölçüde engellenecektir.

    • Papatya, ıhlamur çayları ve içlerine sıkılan limon, mide bulantısını azaltmaya destek olacaktır.

    • Mide bulantısına iyi gelen çaylar arasında kekik çayı da yer almıştır. Kekik çayı 12 haftadan sonra tüketilebilir. 12 haftadan öncesinden tüketilmesi hamileler için risk taşıyabilir.

    • Taze zencefilden meydana getirilen çay mide bulantılarını büyük ölçüde önleyecektir. Çayın yerine zencefil koklamak da mide bulantısını bastırır.

Mide bulantısında ne zaman doktora başvurulmalı?

Mide bulantısıyla birlikte aşağıdaki şikâyetler de görülüyorsa zaman kaybetmemeden en yakın esenlik kuruluşuna başvurulmalıdır.

    • Göğüs ağrısı

    • Şiddetli karın ağrısı veya krampları

    • Şiddetli ishal

    • Bulanık görme

    • Bayılma

    • Zihin karışıklığı

    • Soğuk, nemli, nefes cilt

    • Yüksek ateş ve boyun ağrıları

    • Kusmuk arasında dışkı kokusu veya kan

    • Hızlı nefes alma veya çarpıntı şeklinde belirtiler ciddi sağlık problemlerinin habercisidir.

Mide bulantısı nasıl geçer? 

Mide bulantısına iyi gelen tedavi şekilleri mide bulantısına/kusmaya neden olan faktörlere bakılırsa değişiklik gösterir. Kusma, her yaş grubunda birçok hastalığa bağlı olarak gelişebilir.  

Nitekim mide bulantısı ve kusma klinik uygulamalarda kullanılan ilaçlara bağlı olabildiği benzer biçimde deva dışı nedenlere de bağlı olabilir.

Kusma tedavisi (yaş veya nedenden bağımsız olarak) şunları içerir:

    • Kademeli olarak artırılarak berrak sıvı içilmelidir.

    • Kusma geçene kadar katı yemeklerden kaçınılmalıdır.

    • Mideyi tahriş edebilecek ve kusmayı daha da kötüleştirebilecek bütün oral ilaçlar geçici olarak bırakılmalıdır.

    • Kusma ve ishal 24 saatten fazla sürerse, dehidrasyonu önlemek ve tedavi etmek için oral rehidre edici çözeltiler kullanılmalıdır.

Ameliyat, ışınım tedavisi, antikanser ilaçları, alkol ve morfin ile ilişkili kusma çoğu zaman başka bir ilaç tedavisi tipiyle tedavi edilebilir. Öte taraftan hamilelik, hareket hastalığı (taşıt tutması) ve vertigo ile ilişkili kusmayı kontrol etmek için kullanılabilecek reçeteli ve reçetesiz ilaçlar da mevcuttur. Herhangi bir ilaç kullanmadan önce ne olursa olsun sağlık uzmanınıza danışmalısınız.

Mide bulantısı ve kusma çeşitleri

Santral Tip: Genellikle görsel ve işitsel sinyaller ile başlar. Ani başlayıp ani kaybolabilen bir hareketle, yahut kötü gözüken bir yemeği görmek ya da düşünmekle olan bulantı ve kusmadır.

Periferik Tip: Sindirim sistemi ve diğer organlardan etkilenen kusmadır.

Fizyolojik Tip: Kusma merkezini etkileyen faktörlere yanıt olarak ortaya çıkan işlevsel bir tablodur. Midenin boşalmasının geciktiği durumlarda da görülebilir

Psikojenik Tip: Hastanın kendisi tarafınca başlatılabilen, anksiyete oluşturan tehdit edici durumlarda ortaya çıkan bir tür.

Akut Tip: Klinik olarak bir haftadan daha kısa süren kusmalara denir.

Kronik Tip: Bir haftadan daha uzun süren kusmalardır. Akut - bulantı kusmada mutlaka en yakın sıhhat kuruluşuna gidilmelilerdir. Akut tipi bulantı ve kusmalarda enfeksiyona bağlı nedenler, sindirim sistemi tıkanıklıkları ve zehirlenmeler akla gelmeli. Enfeksiyonun yol açtığı bulantı - kusmaya ateş ve ishal eşlik edebilir. Besinlerin alınmasından 2 - 6 saat sonra şikâyetler belirginleşir. Sindirim sistemi tıkanıklıklarında genelde karın ağrısı da görülür.

Baş ağrısı mide bulantısı yapar mı?

Baş ağrısı tek başına mide bulantısı yapmaz. Ancak migren tipi baş ağrısı sıklıkla bulantı ve kusmayı da beraberinde getirir. Migrenin etiyolojisi, beyin zarındaki daralma, kan kışındaki azalma ve hemen sonra genişleme ve kan akışında artışla, kanlanmanın düzensizliği meydana gelmekte ve meydana gelen bölgede göreceli bir tazyik oluşmaktadır. Beraberinde getirmiş olduğu uyarılar sebebiyle mide bulantısı, kusma isteği görülebilir.  Migren tedavisi ve önlemleri ile bu durumdan uzaklaşmak mümkündür.

Sürekli mide bulantısı niçin olur?

Sürekli idame eden mide bulantıları olan hastalar kesinlikle doktor kontörlünden geçmelidir. Sindirim sistemi kaynaklı uzun devam eden bulantılara kg kaybı, halsizlik de ekleniyorsa mide kanserini işaret edebilir. Yıllarca devam eden mide bulantıları ise probleminin psikolojik bulunduğunu gösterir. Özellikle mide bulantısına eşlik eden diğer bulguları birlikte değerlendirmek gerekir.

Araç içerisinde mide bulantısı niçin olur?

Araç içerisinde yaşanan mide bulantısı çok farklı bir mekanizma kararı ortaya çıkıyor. İç kulakta kişilerin dengelerini sağlayan salyangoz organı bulunmaktadır. Salyangoz üç değişik açıda duran halkalara ya da yarı halkalara haizdir. Yarı halkaların içerisindeki sıvı ve o sıvıların hareketini algılayan minik algılayıcılar bulunmaktadır. Bu algılayıcılar sıvının yer değiştirmesinden yola çıkarak bizim pozisyonumuzu algılar.  Kişi ani bir pozisyon değişikliğinde, öne doğru kaydığımızda, düşecek benzer biçimde olunduğunda, algılayıcılar anında bunu algılar ve vücudun düşmemesi için refleks gösterir ve balans sağlanır.

Araç içinde aracı kullanan kişiyi etkilemese de araç içinde bulunan kişilerin çoğunu bu konum etkisinde bırakır. Araç içerisinde telefona bakma, kitap okuma, gazete okuma şeklinde girişimlerde bulunmak kafanın aşağıya eğilmesiyle (30-45 derecelik açı şeklinde) salyangozun kulakları pozisyona bakılırsa yatmış ve düzleşmiş oluyor. Kulaklar düzleşince de aracın en küçük hareketleriyle arasında ki sıvı oynamaya başlıyor. Kulaktan gelen etkileşimlerle de bulantı tetiklenmiş oluyor. Aracın gidişi ve araçta oturuş şekliyle göz kulak koordinasyon bozuklukları tetiklenebiliyor.

Çözüm olarak ise şayet uzun yola gidilecekse, araca binmeden önce mide bulantısına yönelik ilaçlar alınabilir. Kısa mesafeli yollar için şahıs araca bindiğinde kafasını olabildiğince eğmemesi öneri edilir. Telefonla ya ada kitap göz hizasına getirilmeli, kafa mutlaka mevcut halini değiştirmemeli.  

Mide bulantısında ishal ve karın ağrısı niçin olur?

Mide bulantısına ishal ve karın ağrısı eşlik ediyorsa mide bağırsak enfeksiyonunu akla getirmek icap eder. Yenilen bir besin veya içilen bir sıvı sindirim sistemini bozmuş olabilir. Dışarıdan alınan bir virüs de sinirim sistemini negatif etkilemiş olabilir. İshale genelde karın ağrısı eşlik eder. Çünkü ishal, bağırsak hareketlerinin hızlanması cevabında bağırsak içeriğindeki suyun emilemeyip dışkının sulu halde atılmasıdır.  Bağırsak hareketleri hızlandığında kramplar, kasılmalar midedekileri bir an ilkin an ilkin ilerletmem lazım çabaları ağrı şeklinde kendini hissettirir ve mide bulantısına neden olur. Mide bulantısı ve ishal şikayetleri ortaya çıktığında doktora görünmek gerekmektedir. 

Kusmaya çalışmak zararlı mıdır?

Mide bağırsak enfeksiyonu yahut besin zehirlenmesi gibi mideye giren bir madde sonucunda şahıs mide bulantısı çekiyorsa, onu kusmak kişiyi rahatlatabilir. Ama her bulantıda kusma doğal bir süreç olarak gelişmiyorsa kusulmasına gerek yoktur. Örneğin migren şeklinde bir hastalık kararı oluşan bulantıyı şahıs kendini kusturarak ondan kurtulamaz. Yeme- içmeye bağlı bir bulantı söz konusu olduğunda kusmaya çalışmak normal kabul edilir. Sürekli ve kontrolsüz şekilde kusulduğunda tahrişler, yemek borusunda zedelenmeler, yaralanmalar, yemek borusunda yırtık ve kanamalar olabilir. Özellikle aşırı alkol kullananlarda ve hamilelerde bu duruma sıklıkla rastlanır.

Sabah mide bulantısı niçin olur?

Kişi sabah uyandığında bulantı hissi mevcutsa uyku nedeniyle uzamış açlığın getirdiği bir sorun olabilir. Açlık hissi bastırıldığında geçen bir bulantı herhangi bir soruna işaret etmez. Hissedilen mide bulantısına halsizlik, terleme, çarpıntı gibi bulgular da ekleniyorsa kan şekeri düşüklüğü olabilir. Aynı biçimde mide bulantısına halsizlik ve hiç bir şey yapmak istememe şeklinde durumlarda ise depresyondan şüphelenilebilir. Bunun yanı sıra geniz akıntıları sabah uyanıldığında mide bulantısı yaşatabilir.