Kalp Sağlığı

Kalp Sağlığı

Kalbin emek vermesi üç ana yapının birbiri ile uyumu yardımıyla gerçekleşir. Bunlar; kardiyovasküler sistem, koroner arterler ve sinir ağıdır. 


İnsan vücudundaki kanı, kardiyovasküler sistem adı verilen arterler ve damarlar sayeinde tüm vücuda pompalar. Koroner arterler kalbin yüzeyi süresince yayılan ve kalp kasına oksijen açısından zengin kanı taşıyan damarlardır. Kalbin kasılma ve gevşemesini sinyallerle yöneten bir sinir ağı bulunur. Böylece bir insanın ömrü boyunca kalp kan pompalama işlemini yapar. 


Kalp sağlığı oldukca dikkat edilmesi gereken bir mevzudur. Kalp sağlığının bozulması geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açacağından, her insanın kalbi ile ilgili olabilecek problemler hakkındaki malumat sahibi olması icap eder. 


Ciddi olabilecek bir kalp hastalığının belirtilerini bilmek, erken tanı ve tedavi konusunda fazlaca doktorlara düşünce vermesi açısından önemlidir. Birçok kalp hastalığı olduğundan ne kadar erken müdahale edilebilirse kalbin sağlığına kavuşması da o denli olasıdır. 

Kalp Hastalıkları Nelerdir?

Kalp hastalığı, kalpte meydana gelen ve kalbi etkileyen herhangi bir bozukluğu kapsayan bir terimdir. Kalp hastalığı başlığı altında koroner arter hastalığı şeklinde kan damar rahatsızlıkları, kalp ritmi problemleri (aritmiler) ve bu rahatsızlıkların yanında doğuştan gelen kalp kusurları yer alır. 


Kalp rahatsızlıkları terimi sıklıkla kardiyovasküler rahatsızlık terimi ile dönüşümlü olarak kullanılır. 

Kalp Hastalıklarının Nedenleri Nelerdir?

Kalp hastalıklarını altta yatan nedenlere göre genel hatlarıyla sınıflamak mümkündür. 


·    Aterosklerotik (kalp damarlarında kireçlenme ve tıkanma ile oluşan) kalp hastalıklarını yüksek tansiyon, kan yağlarının yüksekliği ve şeker hastalığı (diyabet) şeklinde kronik bütün vücut sistemlerini (metabolik) ilgilendiren hastalıklar hazırlar.


·    Kalp atım (ritm) bozuklukları kalbin çalışmasında önemli rol oynayan sinir ağındaki iletim bozuklukları (atriyal fibrilasyon, kulakçık-karıncık arasındaki sinir blokları) kararı olarak gelişir.


·    Doğumdan gelen (konjenital) kalp hastalıkları ise yenidoğanlarda sık görülen atar ve toplardamarların yerleşim yerlerindeki bozukluklar, kalp kapak deliği gibi nedenlere bağlı görülür.


·    Zayıf kalp kaslarının yol açmış olduğu dilate kardiyomiyopati benzer biçimde kalp kası sorunları da ayrı bir grubu oluşturur.


·    Endokardit gibi kalpte görülen enfeksiyonlar,


·    Mitral kapak darlığı yada yetmezliği şeklinde kalpte ve kalpten çıkan ve giren ana damarların kapaklarındaki darlık veya yetmezlikler kalp kapak rahatsızlıkları olarak bilinir. (Kalp kapak rahatsızlıkları ile alakalı detaylı bilgiye Kalp Kapak Hastalıkları Nedir? Adresinden ulaşabilirsiniz)


Bunlara ayrıca; kalp hastalıklarını tetikleyen birçok müessir vardır. Özellikle insanların benimsedikleri yaşam tarzı kalp hastalıklarının gelişiminde önemli rol oynar. 


-    Yüksek gerilim ve kolesterolün kontrol altına alınmaması kalbin zaman içinde hasarlanmasına, netice olarak kalp hastalıklarını ortaya çıkmasına yol açar. 

-    Sigara içmek, 

-    Aşırı kilo ve aşırı kiloluluk de kalp damar sağlığını olumsuz etkiler. 

-    Paketlenmiş gıdalar tüketmek, 

-    ilerleyen yaşlarda fazla hareketsiz kalmak da kalp hastalıklarını tetikler.

-    Hamilelik esnasında kan basıncında ani artışlara niçin olan preeklampsi hastalığının da kalp hastalıklarına niçin olduğu kanıtlanmıştır. 

-    Genetik olarak ise ortaya çıkan kalp rahatsızlıklarında bireysel olarak herhangi bir hata söz konusu değildir. Çünkü bu hastalıklar ara sıra ana rahminde bile ortaya çıkabilir. Ancak ömür tarzının düzenli tutulması ve lüzumlu muayenelerin tertipli olarak yaptırılmasıyla test altında tutulma ihtimali vardır. 

Kadınlarda Kalp Hastalıkları Belirtileri Nelerdir?

Ülkemizde kalp hastalıkları hanımlarda erkeklere kıyasla daha sık görülür. Özellikle kontrol dibine alınmayan yüksek tansiyon ve romatizmal hastalıkların kadınlarda daha sık görülmesi vakit içerisinde kalpte de hasara yol açmaktadır. Buna bağlı olarak hanımlarda kalp problemleri daha sık görülmektedir.


Kadınlarda göğüs ağrısının erkekler kadar bariz olmaması, soluk darlığı yada halsizlik olarak hissedilmesi en bariz farktır. Ek olarak;


-    Aşırı halsizlik,

-    Mide bulantısı,

-    Boyun, çene veya kola vuran ağrı daha sık görülmektedir.

Kalp Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?

Kalp hastalığının emareleri hangi kalp hastalığıyla ilgili olduğuna bağlı olarak değişir. 


·    Kalp hastalığı doğuştan gelebilir. 

·    Kalp ritminin bozukluğu ile ilgili hastalıklar gelişebilir. 

·    Koroner arter hastalığı, 

·    Dilate (kalp karıncıklarında genişleme) kardiyomiyopati, 

·    Kalbin kas tabakasının oksijensiz kalması demek olan miyokard enfarktüsü

·    Kalp yetmezliği ismi sık duyulan kalp rahatsızlıkları arasında yer alır. 


Kalp hastalıkları hanımlarda ve erkeklerde değişik belirtiler gösterebilir. Ancak genel hatlarıyla ortak olan birçok alemet vardır. Çoğunlukla emareler süreklilik arz eder ve kendiliğinden bir iyileşme laf mevzusu değildir. En yaygın emareler arasında:


Göğüs ağrısı, göğüs sıkışması, göğüs basıncı ve göğüs rahatsızlığı,

Kısa aktiviteler daha sonra yada hiçbir sebep yokken ortaya çıkan nefes darlığı,

Kalpteki kan damarlarının sertleşmesi veya daralması cevabında bacaklarda ve kollarda ağrı, uyuşukluk yada halsizlik,

Boyunda, çenede, boğazda, üst karın veya sırtta ağrı,

Baş dönmesi hatta bayılma,

Kalbin yerinden çıkacakmış benzer biçimde atması veya tam tersine hissedilemeyecek kadar yavaş atması,

Soluk gri yada mavi ten rengi,

Bacaklarda, karında veya göz çevresindeki bölgelerde şişkinlik,

Ateş, kuru ve kalıcı öksürük, 

Deri döküntüleri veya ciltte meydana gelen dökülmeler yer alır.

Kalp Hastalığı Tanısı Nasıl Konulur?

Kalp hastalığının teşhisi için uygulanacak testler, doktorun hastada mevcut bulunduğunu düşündüğü kalp hastalığına göre değişim gösterir. Ne tür bir kalp hastalığının mevcut olduğundan bağımsız olarak en önce fiziki muayene yapılır ve hastanın tıbbi geçmişi öğrenilir. 


Kalp hastalıklarında kan sayımı, görüntüleme yöntemlerine ayrıca girişimsel olmayan (non-invaziv) ve girişimsel (invaziv) tetkikler yapılır. Girişimsel olmayan tetkikler ekokardiyografi (EKO; halk arasında kalp ultrasonu olarak da bilinir),  elektrokardiyografi (EKG) ve nükleer tıp tetkikleridir.


Girişimsel tanı tetkikleri;


-    koroner anjiyografi: Kasıktan girilerek kalbin odaları ve damar yapıları ekrandan izlenir. 

-    Holter izleme testi:  24-72 saat boyunca sürekli EKG kaydının tutulmasıdır.

Bazı durumlarda kalbin emek vermesi egzersiz sırasında yakından izlenir; bu yönteme eforlu EKG denir. 

Bahsedilen testler haricinde yine bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRI) de kalp hastalıklarının testpiti amacıyla kullanılabilir. 

Kalp Hastalığı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kalp hastalıklarında uygulanacak tedavi, hastada hangi kalp hastalığının bulunduğuna gore değişiklik gösterir. 


·    Hastanın kalp enfeksiyonu olması durumunda bir antibiyotik tedavisi uygulanacaktır. 

·    Bunun yanında kalp hastalıkları tedavisinde kullanılan genel tedavilerden biri de ilaçlardır. 

·    Genellikle öncelikli tedavi yöntemi ömür tarzının değiştirilmesidir. Ilk olarak hastanın günlük yaşamdaki rutinlerinin değiştirilerek kalp hastalığının tedavisi amaçlanır. 

-    Düşük sodyum (tuzun azaltılması) içeren besinler ve az yağlı gıdalar tüketmek öncelikli dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan hususlardır. Yoğun sodyum ve doymuş yağ tüketimi kalp damarlarında tıkanmaya neden olabilir. 

·    Kalp sağlığını korumak amacıyla her gün 30 dakikalık egzersizler yapılması önerilmektedir. Düzenli egzersiz kalp damarlarının ve ritminin düzenli olmasını sağlayabilir. (Kalp sağlığı ve egzersiz ile ilgili ayrıntılı bilgiye Kalp Sağlığı İçin Egzersiz Nasıl Yapılmalı? Adresinden ulaşabilirsiniz)

·    Sigara kullanan hastaların sigarayı bırakması yada yoğun sigara dumanı altında çalışan hastaların bunu önlemesi, 

·    Alkol alımının ise sınırlandırılması hatta sonlandırılması icap eder. 

Bu şekilde bir yaşam seçimi kalp sağlığının korunmasına destek sunar. Yaşam seçimi değişikliklerinin yeterli olmaması halinde kalp hastalığının türüne bakılırsa deva tedavisi uygulanır. 


İlaç tedavisinin de yeterli olmadığı durumlarda cerrahi tedaviler uygulanabilir. Yine cerrahi müdahaleler kalp hastalığının türüne ve kalbin aldığı hasara göre değişir. Tedavilerin başarılı olması halinde hasta sağlıklı bir ömür sürebilir. Ancak yaşam tarzının daha sıhhatli ve doktorun tavsiye ettiği halde tertipli olması gerekir.