Çocuklarda göbek fıtığı

Çocuklarda göbek fıtığı

 

 

Bebek veya çocuk ağladığında, ıkındığında bağırsakların veya karın içi yap dokusunun göbek cildinde şişlik oluşturacak şekilde dışarı çıkması göbek fıtığı olarak isimlendirilir. Çoğunlukla acil müdahele gerektirmez ve diğer fıtıkların aksine kendiliğinden iyileşme olasılığı yüksektir.

 

Nasıl gelişir?

            Doğumdan önce anneyle bebek arasında bağlantı göbekten geçen yapılarla olmaktadır. Önceden daha geniş açıklığa sahip göbek deliği doğuma doğru giderek küçülür. Bebeğin göbek kordonu düştükten sonra üzeri ciltle kaplanır ve cildin altında daha kalın destek dokusu olan fasya bulunur. Bu fasyanın göbeğin alt kısmına denk gelen kısmında halka şeklinde açıklığın bulunması göbek fıtığına nedne olur.

 

Kimlerde görülür?

            Bebeklerde göbek fıtığı doğumdan var olsa da, ortalama 6. ayda tanı koyulur. Kız ve erkeklerde eşit miktarda görülür. Erken doğumlu ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde görülme sıklığı yüksektir. Doku iyileşmesi sorunlu bazı hastalıklarda da görülme sıklığı yüksektir.

 

Kendini nasıl belli eder?

            Bebek ağladığında, ıkındığında karın içi basınç artar ve göbek cildi kese şeklinde dışarı doğru çıkar. Cilt altında çoğunlukla yumuşak, içi gazlı bağırsak dokusu ve yağ dokusu ele gelir. Bastırıldığında ve bebek sakinleştiği zaman fıtık küçülür ve içindeki bağırsaklar karın içine doğru geri gider. Göbek fıtıkları genel olarak ağrısızdır, çocuğa ağrı, huzursuzluk vermez. Çocuk ağladığı için göbek fıtığı şişer, göbek fıtığı şiştiği için çocuk ağlamaz. Kasık fıtıklarından farklı olarak göbek fıtıklarında bağırsak sıkışması çok nadir görülür. Bu zaaman göbekte kızarıklık, hasssasiyet, karın şişliği, çocuğun genel durumunda bozukluk görülür. Göbek fıtığı boğulması acil durumdur.

 

Nasıl tanı koyulur?

            Göbek fıtığının tanısı dışarıdan bakınca kolaylıkla koyulabilir. Burada önemli olan dışarı doğru çıkan cildin büyüklüğü değil de, bastırıldığında halka şeklinde olan fıtığın- fasya defektinin boyutudur. Ek görüntüleme yöntemlerine (USG) nadiren gerek duyulur.

 

Göbek fıtığı varlığında ne yapılır?

            Bebeklerde göbek fıtığı varlığı acil bir durum olmayıp, takip gerektirir. Göbek fıtıklarının büyük çoğunluğu 2 yaşına kadar kendiliğinden küçülüp kapanabilir. Tam kapanma olmayanlar da hemen ameliyat edilmez ve küçülme devam ediyorsa 4 – 5 yaşına kadar takip edilir.

            Çapı 1cm^den küçük olanlarda kendiliğinden kapanma şansı 1,5cm'den büyük olanlara kıyasla çok yüksektir.

            Bebeklerde göbek fıtığı üzerine madeni para veya benzeri şeylerin bağlanması, baskı uygulanması gereksiz ve hatta tehlikelidir. Normalde sıkışma şansı çok düşük olan göbek fıtığına dışarından uygulanan baskılar fıtık içinde bağırsağın zarar görmesine neden olabilir. Bu türlü uygulamalar zaten kendiliğinden küçülme şansı yüksek olan göbek fıtığının kapanmasını hızlandırmaz.

            Aşağıdaki durumlarda göbek fıtığının ameliyat edilmesi gerekmektedir:

·         2 yaşından sonra küçülme göstermeyen veya tam tersi büyüyen fıtıklar

·         4 yaşından sonra hala kapanmayanlar

·         Bir kez bile olsun fıtık sıkışması yaşayanlar

·         Anahtar deliği şeklinde olan göbek fıtıkları (proboscoid görünümlü)

·         Epigastrik herniler

 

Nasıl tedavi edilir?

            Tedavi ihtiyacı olan göbek fıtıklarında tek tedavi seçeneği cerrahi ameliyatdır. Yetişkinlerin tersine çocuklarda göbek fıtığı onarımı ameliyatı daha basit ve günübirlik ameliyatdır. Fıtığı kapatmak için sağlamlaştırıcı ek maddelere (greft) ihtiyaç duyulmaz. Çocuklar ameliyat olduktan bir kaç saat sonra eve taburcu edilirler.

 

 

                                                                                               Op. Dr. Anar GURBANOV