Bronşit Nedir ?

Bronşit Nedir?

Tıpkı ağaç dalları benzer biçimde bronşiyol adı verilen ve dallara ayrılarak akciğerler içine dağılan kısımlarının iltihaplanması bronşiyolit olarak adlandırılır. Genellikle kış aylarında görülme sıklığı artan bronşit, tipik soğuk algınlığı emarelerine ayrıca hırıltılı solunum, öksürük gibi olumsuzlukları da beraberinde getirerek normalden daha ağır bir soğuk algınlığı tablosunun görülmesine neden olur. Tedavi edilmemesi halinde ilerleyerek zatürreye niçin olabileceğinden bronşit emareleri gösteren hastalarda teşhisin arkasından derhal uygun tedavi planı başlatılmalıdır.

Akciğerlere giren solunum yollarını oluşturan bronş ve bronşiyollerin iç kısmı koruyucu bir mukoza ile kaplıdır. Bu mukozanın inflamasyonu bronşit olarak adlandırılır. Bronşit; bakteriyel veya viral kaynaklı, bir diğer deyişle mikrobik olabileceği gibi mikrobik olmayan iltihaplanmalara da yol açabilir. Normal şartlarda bronşların iç yüzeyini kaplayan mukoza tabakasının temizliğini sağlayan bir düzen mevcuttur ve bu sistem teneffüs yolu ile giren yabancı maddeleri uzaklaştırır. Mikrobik veya mikrobik olmayan ajanlar bu temizleme mekanizmasını engelleyerek


iltihaplanmaların ortaya çıkmasına ve şiddetlenmesine neden olur. Akut yada kronik olabilen bronşit, genellikle sigara kullanan, sigara dumanına uzun seneler süresince maruz kalan veya kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan kişilerde kronikleşebilir. Bu hastalarda sık geçirilen enfeksiyonlar, müzmin öksürük ve bronşit belirtilerinin devamlı varlığıdır. Bronşitin görülme sıklığı yaşa, mevsime ve ferdin eşlik eden sağlık sorunlarına bakılırsa değişkenlik izah edebilir. Akciğer sağlığının korunması açısından zamanında teşhis edilerek bir an önce tedavi edilmesi büyük bir öneme sahiptir.


Bronşit Belirtileri Nelerdir?

Bronşit başta kolay bir soğuk algınlığı olarak başlayarak tedavi edilmemesi ve ilerlemesi cevabında bronşlara inmesi ile gerçekleşebilir. Buna ek olarak birtakım durumlarda ise inflamasyon direkt bronş ve bronşiyollerde başlayabilir. Hastalığın belirtileri genel olarak tüm hastalarda benzer biçimde kendini gösterir. En yaygın görülen bronşit emareleri şunlardır:

Öksürük (İnatçı ve yoğun hale gelmiş olarak öksürük krizlerine neden olabilir.)

Balgam

Yüksek ateş

İştahsızlık ve kg kaybı

Solunum sıkıntısı, hırıltılı teneffüs ve nefes darlığı

Göğüs kafesinde ve karında ağrılar

Akciğerler tarafından üretilen bir sıvı olan balgam, düzgüsel şartlarda sağlıklı bireylerde saydam renklidir. Bronşitin laf mevzusu olduğu hastalarda öksürükle birlikte çıkarılan balgam yeşil, sarı, gri renkte olabilir. Bazı durumlarda ise içerisinde kan görülebilir. Bu belirtileri yaşayan bireylerin hemen sağlık kuruluşlarına başvurması gerekmektedir.


Bronşit Nedenleri Nelerdir?

Akut bronşitler genellikle üst solunum yollarının enfeksiyonlarının arkasından, bilhassa de bunların zamanında tedavi edilmemesiyle ortaya menfaat. Bu enfeksiyonlar mikrobiyal yada viral kaynaklı olabileceği şeklinde birtakım durumlarda kirli hava yada alerjenlere maruz kalma benzer biçimde durumlarda da gerçekleşebilir. Bunun haricinde bronşite neden olabilen bazı durumlar şunlardır:

Enfeksiyon hastalıkları

Bazı kimyasal ajanların solunması

Kronik teneffüs rahatsızlıkları

Sigara ve öteki tütün ürünlerinin kullanımı yada tütün dumanına maruz kalma

Bronşitin ortaya çıkış nedenine bağlı olarak belirtilerinin şiddeti de değişkenlik gösterebilir. Özellikle uzun yıllar süresince sigara kullanmış veya dumana maruz kalmış olan kişilerde bronşit şikayetleri de oldukca daha şiddetli ve sık olarak gözlenir. Bu kişilerde ve kronik solunum hastalarında bununla beraber bronşitin kronikleşmesi de laf mevzusu olabilir.


Bronşit Teşhisi Nasıl Konulur?

Akut yada kronik bronşitte, nedeni kesinlikle çoğu zaman benzer belirtilere niçin olduğu için, yukarıda da verilen bronşit emareleri ile sağlık kuruluşlarına başvuran hastalarda fiziksel muayene ve tıbbi öykünün katılımı ile ön teşhis konulabilir. Üst teneffüs yolu enfeksiyonlarının ilerlemesi ile oluşan akut bronşit ile astım hastalarında görülen bronşit derhal derhal aynı tabloya niçin olduğu için bilhassa teşhisi konulmamış astım hastalarında iki konum birbiriyle karıştırılabilir. Fiziksel muayene esnasında boğaz bölgesi tabip tarafınca ışık altında incelenebilir, solunum esnasında akciğer sesleri dinlenebilir. Hastanın yaşadığı şikayetler dinlenir, eşlik eden kronik hastalıkların ve sürekli kullanılan ilaçların olup olmadığı detaylı bir şekilde öğrenilir.


Fiziksel muayene teşhisin konulabilmesi için mühim bilgiler verse de birtakım hastalarda akciğer röntgeni, birtakım diğer tıbbi görüntüleme testleri ve kan tetkiklerine başvurulabilir. Enfeksiyonun mikrobik olup olmadığı, mikrobik ise bronşite hangi mikroorganizma türünün niçin olduğunun tespit edilmesi için balgam örneği yada sürüntü örnekleri alınarak incelenmek üzere alakalı laboratuvarlara gönderilebilir. Hastalığın teşhisi konulduktan sonra görülen belirtiler göz önünde bulundurularak hafifçe, orta yada şiddetli olmak suretiyle hastalığın şiddeti belirlenir ve tedavi planı buna gore şekillendirilir.

Bronşit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Bronşit tedavisine başlanırken en önce bronşlarda inflamasyona neden olan unsur tam olarak belirlenmelidir. Bu tespit yapılmadan bilinçsiz bir halde meydana getirilen antibiyotik uygulamaları bakteriyel olmayan bronşit türlerinde hiç bir iyileşmeye yol açmayacağı gibi mevcut floranın bozulmasına niçin olabileceğinden zararlı bir uygulama olabilir.


Bu nedenle hastalardan alınan balgam yada sürüntü örneklerinin laboratuvar koşullarında incelenmesi sonucu öncelikle hastalığa neden olan etkili tam olarak belirlenmeli, mikrobik olduğu belirlenen olgularda laf mevzusu mikroorganizma türüne etki edecek antibiyotik veya antiviral ilaç uygulamalarına başlanmalıdır. Akut teneffüs yolu enfeksiyonlarının büyük bir kısmında hastayı destekleyici ve semptomları hafifletici ilaç tedavileri uygulanır, istirahat ve bolca sıvı alımı önerilir. Bronşit sonucunda bronşları aşırı hassas hale gelmiş olan hastaların bazılarında astım söz konusu olmasa dahi astım ilaçlarının kullanımı gerekebilir.


Daha şiddetli bronşit vakalarında bilhassa de teneffüs sıkıntısı laf konusu olduğunda bronşları genişleterek solunumu rahatlatan bronkodilatör ilaçlardan yararlanılabilir. Yine şiddetli olgularda birtakım durumlarda kortikosteroid ilaçlar kullanılabilir. Astım yada alerjinin laf konusu olduğu hastalarda çoğu zaman kortikosteroid yada antihistaminik ilaçların kullanması önerilir. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) benzer biçimde kronik hastalığı olan bireylerde bronşit tedavisine ve semptomatik tedavilere ayrıca altta yatan hastalığa yönelik ayrıca tedavi uygulanmalıdır. Tüm tedavi süreci hekim tarafından tertipli olarak takip edilmeli, hastalar hekim önerilerine tam olarak uymaya özen göstermelidir.

Bronşit hastaları mevcut medikal tedavilerine ayrıca evde yapabilecekleri bazı uygulama ve önlemler yardımıyla da iyileşme periyodunu hızlandırabilirler. Bazı durumlarda antiseptik içerikli olan, eczanelerden temin edilen veya evde hazırlanmış tuzlu su ile meydana getirilen gargaralar öksürüğün ve balgamın hafifletilmesine yardımcı olabilir. Fakat bu uygulamalar için ne olursa olsun hekime danışılmalıdır. Özellikle nefes darlığı problemi olan kişilerde nemsiz (kuru) hava ve havasız ortam bu şikayeti arttırır. Bu nedenle hasta bulunmuş olduğu odayı düzenli olarak doğal yolla havalandırmalıdır. Ödemin, mukus salgısının ve dolayısıyla balgamın azaltılabilmesi için günlük olarak en az 2-2,5 litre su tüketimine özen gösterilmelidir.


Halk içinde sıcak içeceklerin teneffüs yolu enfeksiyonlarına iyi geldiği bilinse de oldukça sıcak içeceklerin tüketimi boğaz bölgesindeki tahriş ve inflamasyonu arttırarak hastalığı şiddetlendirebilir. Dolayısıyla günlük su ihtiyacından ayrı olarak oldukça sıcak veya oldukca soğuk olmayan ılık içeceklerin tüketimi boğazın rahatlatılması ve öksürüğün dindirilmesi açısından faydalı olabilir.