Boğaz ağrısına ne iyi gelir

Boğazda kaşınma, yanma hissine, yutkunmada zorlanmaya neden olabilen boğaz ağrısı yaşam standardını mühim ölçüde düşürebilir. Yaşam boyunca yaygın halde görülen boğaz ağrısı çeşitli rahatsızlıklardan kaynaklanabilir. Boğaz ağrısının en yaygın sebebi, soğuk algınlığı (nezle) yada grip benzer biçimde viral enfeksiyonlardır. Viral enfeksiyonun niçin olduğu boğaz ağrısı birkaç gün içinde kendiliğinden geçebilirken, bakterilerin neden olduğu streptokak enfeksiyonunda ise antibiyotiklerle tedavi gerekir. Enfeksiyonların yanı sıra muhtelif mide hastalıkları, alerjik hastalıklar, solunum problemleri ve tütün kullanması, tümör benzer biçimde farklı nedenlere bağlı olarak da boğaz ağrıları gelişebilir.

Boğaz ağrısı sebepleri nelerdir?

Soğuk algınlığına ve gribe neden olan virüsler bununla beraber boğaz ağrısına da neden olabilir. Daha az sıklıkla bakteriyel enfeksiyonlar ve başka nedenler de boğaz ağrısına neden olabilir.

Boğaz ağrısına niçin olan viral enfeksiyonlar

Boğaz ağrısına niçin olan viral hastalıklar şunları ihtiva eder:

    • Soğuk algınlığı (Nezle)

    • Grip

    • Mono (Mononükleoz, EBV virüsü)

    • CMV virüsü

    • Suçiçeği

    • Kızamık

    • Koronavirüs hastalığı (Covid-19)

    • Krup Hastalığı (Gırtlak, soluk borusu ve bronşlarda viral enfeksiyon kararı oluşan bu rahatsızlık en oldukça çocuklarda görülür. )

Öte taraftan koronavirüsün  (COVID-19) olası semptomlarından biri de boğaz ağrısıdır. Yapılan araştırmalar COVID-19'lu kişilerin yalnızca yüzde 5 ila yüzde 14’ünün boğazda ağrısı veya tahriş şikayeti yaşadığını göstermektedir. Koronavirüsün boğaz ağrısına gore daha yaygın görülen semptomları arasında; yüksek ateş, kuru öksürük, nefes almada zorluk, bitkinlik, baş ağrısı ve ani tat veya koku kaybı yer alır.

Bakteriyel enfeksiyonlar

Bazı bakteriyel enfeksiyonlar, boğaz ağrısına niçin olabilir. Bunlar arasında en yaygın olanı kriptik tonsilite niçin olan “Streptococcus pyogenes”tir. (Grup A streptococcus).

Diğer nedenler

Boğaz ağrısına neden olan diğer nedenler ise şu şekildedir.

Alerjiler: Evcil hayvan tüylerine, küflere, toza ve polene karşı alerjiler boğaz ağrısına neden olabilir. Boğazın tahriş olmasına ve iltihaplanmasına neden olan geniz akıntısı sorunu daha da kompleks hale getirebilir.

Havadaki kuruluk: İç mekanlarda havada yeterli rutubet bulunmaması, boğazın kaşınmasına ve kuruluğa niçin olabilir. Genellikle kronik burun tıkanıklığı nedeniyle sürekli ağızdan soluk almak yine boğazda kuruluğa ve ağrıya neden olabilir.

Tahriş ediciler: Dışarıdaki hava kirliliği ve tütün dumanı yada kimyasallar gibi iç mekan kirlilikleri de kronik boğaz ağrısına niçin olabilir. Tütün çiğnemek, aşırı alkol tüketimi, baharatlı yiyecekler, acı ve ekşi yiyecekler de boğazı tahriş ederek ağrıya sebep olabilir.  

Kas gerginliği: Bağırarak, yüksek sesle konuşarak veya dinlenmeden uzun süre konuşarak boğazınızdaki kasları gerebilirsiniz. Bu vaziyet da boğaz ağrısına sebep olabilir.

Gastroözofageal reflü hastalığı (GERD): GERD, mide asitlerinin yiyecek borusuna (yemek borusu) geri döndüğü bir hazım sistemi bozukluğudur. Bu durum boğaz ağrısı şikayetine niçin olabilir.

HIV enfeksiyonu: HIV enfeksiyonu da boğaz ağrısına niçin olabilir. Buna ek olarak HIV pozitif olan biri, oral pamukçuk ismi verilen bir mantar enfeksiyonu nedeniyle veya bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde ciddi olabilen sitomegalovirüs (CMV) ismi verilen bir viral enfeksiyon sebebiyle kronik veya tekrarlayan bir boğaz ağrısı şikayeti yaşayabilir.

Tümörler: Boğaz, dil veya gırtlaktaki (gırtlak) kanserli tümörler de boğaz ağrısına neden olan hastalıklar arasındadır. Diğer alemet veya semptomlar içinde ses kısıklığı, yutma güçlüğü, gürültülü soluk alma, boyunda bir yumru ve tükürük veya balgamda kan sayılabilir.

Yaralanma: Boyuna darbe yada kesik gibi herhangi bir yaralanma boğazda ağrıya neden olabilir.

Nadir durumlarda da boğazda enfekte olmuş bir doku alanı (apse) veya nefes borusunu kaplayan minik kıkırdak "kapağının" şişmesi (epiglotit) boğaz ağrısına yol açabilir.

Boğaz ağrısının belirtileri ve semptomları nedir?

Boğaz ağrısının emareleri, boğaz ağrısına niçin olan duruma göre değişebilir. Boğaz ağrısının belirtileri ve semptomlar şunları içerebilir:

    • Boğazda ağrı yada kaşıntı hissi

    • Yutkunma yada konferans ile giderek kötüleşen ağrı

    • Yutmada güçlük çekme

    • Boyunda veya çenedeki ağrılı şişmiş bezler

    • Bademciklerin şişmesi

    • Bademciklerde görülen beyaz lekeler veya irin

    • Boğuk bir ses

Boğaz ağrısına niçin olan enfeksiyonlar, aşağıdaki semptomlara da neden olabilir:

    • Ateş

    • Öksürük

    • Burun akması

    • Hapşırma

    • Vücut ağrıları

    • Baş ağrısı

    • Mide bulantısı yahut kusma

Viral bir enfeksiyonun yol açmış olduğu boğaz ağrısı şikayeti çoğunlukla en fazla yedi gün devam eder ve tıbbi bir tedavi gerekmez. Boğaz ağrısı uzun süreden beri devam ediyorsa (2-3 hafta) vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Zira devamlı geçindiren boğaz ağrısının sebebi daha ciddi bir sağlık sorununun belirtisi olabilir. Boğaz ağrısıyla birlikte aşağıdaki semptomlar da görülüyorsa vakit kaybedilmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

    • Nefes alma veya yutma güçlüğü

    • Boğazda şiddetli acı

    • Salya akıtma

    • Seste boğuklaşma

    • Nefes alma sırasında sesin tizleşmesi

Boğaz ağrısında risk faktörleri nelerdir?

Yaş: Çocuklar ve ergenlerde boğaz ağrısı şikayeti çoğunlukla gelişir. 3- 15 yaş arasındaki evlatların da boğaz ağrısıyla ilişkili en yaygın bakteriyel enfeksiyon olan streptokoksik boğaz enfeksiyonunun büyüme riski daha yüksektir.

Sigara kullanma ve tütün dumanına maruz kalma: Sigara içmek ve/yada tütün dumanın maruz kalmak boğazı tahriş edebilir dolayısıyla boğaz ağrısına neden olabilir. Tütün ürünlerinin kullanması ek olarak ağız, boğaz ve gırtlak kanseri riskini de artırır.

Alerjiler: Mevsimsel alerjiler veya toza, küflere veya evcil hayvan tüylerine karşı idame eden alerjik reaksiyonlar, kişide burun tıkanıklığı ve kişide boğaz ağrısının gelişmesini daha muhtemel hale getirir.

Kimyasal tahriş edicilere maruz kalma: Fosil yakıtların yanması ve yaygın ev kimyasallarından kaynaklanan havadaki parçacıklar boğazda tahrişe neden olabilir.

Kronik yada sık sinüs enfeksiyonları: Burnunuzdan akan su boğazınızı tahriş edebilir yada enfeksiyon yayabilir.

Bağışıklık sisteminin zayıf olması:  Bağışıklık sisteminiz sıska ise enfeksiyonlara daha kırılgan olursunuz. Bağışıklığın azalmasının yaygın nedenleri içinde HIV, diyabet (şeker hastalığı), steroid veya kemoterapi ilaçlarıyla kanser tedavi, stres, yorgunluk ve kötü beslenme yer alır. Bu hastalarda bilhassa boğazda mantar enfeksiyonuna bağlı ağrılar çoğunlukla görülür.

Boğaz ağrısı teşhisi iyi mi konulur?

Doktor ilk önce boğaz ağrısına neyin niçin bulunduğunu tespit etmek talep eder.  Doktorunuz fizyolojik muayene esnasında boğaza, kulaklara ve burun deliklerine bakar, şişmiş lenf bezlerini kontrol edebilir. Doktorlar müsait vakalarda, streptokok bakterilerinin niçin olduğu strep boğaz enfeksiyonunun sebebini tespit etmek için boğaz kültürü olarak adlandırılan bir test uygular. Doktorunuz boğaz kültürü testi esnasında salgı örneği almak için boğazın arkasına çubukla steril bir bez süre gelir ve numuneyi kontrol için bir laboratuvara gönderir. Buna ek olarak burun geçiş yollarının sinüzit yada enfeksiyonları, boğazınızın yada balgamınızın kültürleri kullanılarak da teşhis edilebilir.

Doktorunuz boğaz ağrınızın nedeninin alerji olduğu için şüphelenirse, bunu doğrulamak için kan testleri veya cilt testleri yapabilir.? Deri testinin neticeleri hemen elde edilirken, kan testi neticeleri birkaç gün sürebilir.

Boğaz ağrısı tedavisi nasıldır?

Viral bir enfeksiyonun neden olduğu boğaz ağrısı çoğu zaman beş ila bir hafta devam eder ve tıbbi tedavi gerektirmez. Nitekim hafifçe soğuk algınlığı ve grip vakalarının yol açmış olduğu boğaz ağrısı bolca miktarda sıvı tüketimi ve dinlenme ile düzelir. Doktorunuz boğaz ağrısını hafifletmek için ağrı kesici ilaçlar reçete edebilir.

Boğaz ağrısına bakteriyel bir enfeksiyonun niçin olduğu durumlarda, doktorunuz antibiyotik reçete edecektir. İlaç kullanımı sırasında semptomlarda düzelme olsa bile antibiyotik tedavisinin tamamlanması icap eder. Zira ilacı doktorun belirttiği şekilde kullanmamak enfeksiyonun kötüleşmesine veya vücudun diğer bölgelerine yayılmasına neden olabilir.

Boğaz ağrısı, viral yada bakteriyel enfeksiyon haricinde bir durumun semptomuysa, teşhise bağlı olarak diğer uygun tedavi şekilleri uygulanacaktır. Örneğin doktorunuz boğaz ağrınızın nedeninin asit reflü olduğu için şüpheleniyorsa, bir asit reflü ilacı reçete edebilir.

Boğaz ağrısına ne iyi gelir? Doğal tedavi şekilleri nelerdir?

‘Boğaz ağrısına ne iyi gelir, iyi mi geçer?’ , 'Boğaz ağrıları evde iyi mi geçer?' soruları sıkça sorulmaktadır. Boğaz ağrısının kronik bir hal almadığı koşullarda aşağıdaki önlemler genellikle boğaz ağrısını yatıştırmaya yardımcı olabilir:

    • Ilık, tuzlu suyla gargara yapılabilir. (Çocuklar bunu denememelidir.) Yarım çay kaşığı tuzu bir bardak suya karıştırın, sonrasında gargara yapın ve tükürün. Bu sayede boğazınızı nemli tutabilir, boğazdaki kaşınma hissi hafifleyebilir.

    • Boğazınızın dışına ılık su şişesi veya sıcak su torbası koyabilirsiniz. Bunların dışında kendi ılık kompresinizi yapmak için bir havluyu sıcak suyla ıslatıp boynunuza tutabilirsiniz. Nitekim boğazın sıcak tutulması, kırılgan lenf düğümlerini yatıştırmaya destek olabilir.

    • Uyku sırasında odanın fazlaca kuru bir havaya sahip olmaması gerekir. Zira bu konum boğaz ağrısının sertliğini daha da artırabilir. Kuru havadan etkilenmemek için kalorifer peteğinin üstüne kaygan havlu konularak ya da sobanın üzerinde bir çaydanlık kaynatılarak odayı nemlendirmek mümkün hale gelebilmektedir.

    • Tüketilen içeceğin oldukca sıcak ya da fazlaca soğuk olması boğaz ağrısına iyi gelmez. Bu bağlamda tüketilecek içeceklerin ılık olması önemlidir.

    • Bol su tüketilmelidir.

    • Bal tüketmek boğaz tahrişini rahatlatmaya destek olabilir. Ayrıca boğaz pastilleri de ağrının giderilmesine destek olabilir.

    • Yutulması basit olan yiyecekler; püre, pilav, makarna, sıcak çorba, lapa gibi besinler tercih edilmelidir.

    • Sigara içilmemeli, sigara dumanından kaçınılmalıdır.

    • Baharatlı yiyecekler tüketmekten boğaz ağrısı yatışana kadar kaçınılmalıdır.

    • Çok sıcak içeceklerden kaçınılmalıdır.

    • Elma sirkesi antibakteriyel özelliğiyle boğaz ağrısına iyi gelebilir. Boğaz ağrısına iyi gelen, tüketilmesi önerilen elma sirkesinin ılık suyla az oranda tüketilmesine dikkat edilmelidir.

Boğaz ağrısı nasıl önlenebilir?

Boğaz ağrısını önlemenin en iyi yolu, ilk önce mikroplardan kaçınmak dolayısıyla hijyene önem vermektir. Boğaz ağrısını önlemek için alınabilecek önlemlerden bazıları şu şekildedir.

    • Özellikle wc kullanımının ardından, yemekten ilkin, hapşırdıktan yada öksürükten sonrasında ellerin yıkanmasına itina gösterilmelidir.

    • Temizlik malzemeleri (havlu, sabun vs…), mutfak eşyaları (tabak, bardak) kişiye özel olmalıdır.

    • Öksürme yada hapşırma sırasında ağız ve burun tek kullanımlık mendille kapatılmalı, şayet öksürük veya hapşırık esnasında mendil yoksa dirseğin iç bölümü kullanılmalıdır.

    • Sabun ve su bulunmayan ortamlarda elleri yıkamaya alternatif olarak alkol bazlı el dezenfektanları ve/yada kolonya kullanılmalıdır.

    • Ortak kullanılan telefonlar, uzaktan kumandalar, bilgisayar klavyeler müsait temizleyiciler ile tertipli olarak temizlenmelidir.

    • Hasta olan kişilerle (üst solunum yolu enfeksiyonları vb…) yakın temasta bulunulmamalı, minimum 1 metre toplumsal mesafe olmasına dikkat edilmelidir.