Ayak bileği burkulmaları

Ayak bileği burkulmaları

Ayak bileği burkulması sırasında bağların yırtılmasıAyak bileği eklemi bacağı ayağa bağlayan eklemdir. Bu eklem üç kemik tarafınca oluşturulur kaval kemiği, kamış kemiği ve ayakta bulunan “talus “kemiği. Kaval kemiğinin en uç kısmı ayak bileğinin iç kesiminde, kamış kemiğinin en uç kesimi de ayak bileğinin dış kısmında derhal cildin alında bariz bir biçimde hissedilebilir. Bu üç kemik fazlaca sağlam bağlar ile birbirine bağlanmıştır. Bu bağlar ayağın dönme ve burkulma şeklinde anormal hareketler yapmasını engeller. Bağlar elastik yapılardır. Ancak aşırı zorlanmalar ondan sonra bu bağların esnek liflerinde yırtıklar oluşabilir.


Ayak bileği eklemi en sık yaralanan eklemlerden biridir. Sadece sportif aktiviteler ondan sonra değil, günlük aktiviteler sırasında da ayak bileği yaralanması oluşabilir. Genellikle muntazam olmayan bir zeminde ayağın içe veya dışa dönmesi sonucunda bağlar yırtılabilir.

Bulgular

Ayak bileği burkulmasının tipik görünümüAyak bileği burkulması sonrası oluşan kanama ve ödeme bağlı olarak ayak bileği çevresinde şişlik kaynaklanır. Ayak bileği hareketleri ağrılıdır. Genellikle ağrılı olmakla beraber hasta ayağının üstüne basabilir. Burkulmadan birkaç gün sonrasında, oluşan kanamaya bağlı olarak şişliğin olduğu yerde morarma görülebilir. Bu beklenen bir bulgudur. Ayak bileğinin en sık vurulan bağı dış yan bağın ön kısmıdır.

İlk aşamada yapılacaklar

Ayak bileği burkulmalarından sonrasında genellikle ilk tedaviye hasta kendisi başlar. Bu aşamada gaye ilk önce ağrıyı gidermek ve oluşan şişliği azaltmaktır.

                  Buz uygulaması

      Ağrıyı azaltmada en etkili yöntemdir. Aynı zamanda ödemi ve şişliği azaltarak iyileşme sürecine katkıda bulunur. Buzu direk cilt üzerine koymak sakıncalıdır. Bir havlu üzerinden koymak daha uygundur. Buz uygulaması 20 dakika boyunca yapılır ve bu vakit 30 dakika ara ile tekrarlanabilir.

                  İstirahat

      Mümkünse iki-üç gün yaralanan ayak bileği üzerine basılmamalıdır. Bu müddette koltuk değneği kullanılabilir. Eğer ayak bileğindeki şişlik oldukça fazla ise doktorunuz birkaç gün zaman ile geçici bir alçı uygulayabilir.

                  Elastik sargı

      Çok sıkı olmamak şartı ile ayak parmaklarından başlayarak sarılan elastik bandaj şişliğin azalmasında yardımcı olur.

                  Bacağı yüksekte tutma

      İki-üç gün süresince olası olduğunca ayağı göğüs hizasından yukarıda olacak şekilde tutmak icap eder. Bu uygulama da şişliğin azalmasına destek sunar.

                  Ağrı kesici ilaçlar

      Ağrının derecesine göre basit ağrı kesiciler yada hem ağrı kesici, hem ödemi azaltıcı etkisi olan ilaçlar kullanılabilir. İlaç kullanırken doktorunuza danışmanız daha doğrudur.

                  Ayak bileklikleri

      Burkulma sonrası kullanılabilecek

ayak bilekliklerine bir örnekİyileşme sürecinde ayak bileğine yardımcı olmak ve ağrıyı azaltmak amacıyla burkulmalara özel bileklikler kullanılabilir. Bunlar ayak bileğinin yukarı-aşağı hareketlerine izin verirler sadece burkulmayı önlerler. Bir kısmı ile spor yapılabilir.

Acil olarak doktora başvurmayı gerektirecek durumlar

    • Yukarıdaki uygulamalara karşın ağrının test altına alınamaması

    • Ayak bileğinde şişlikten ziyade anormal bir deformitenin olması

    • Ayak bileğinin iç ve dışındaki kemik çıkıntılar üzerinde aşırı duyarlılık olması

    • Ayağın üstüne basarak yürünememesi

    • Ayak bileğinin peşinde veya bacağın üst kısmına doğru yayılan şişlik bulunması

Bu durumlarda kemiklerde kırık veya kasların kirişlerinde yırtık olabileceği için bir doktora başvurmanız daha uygundur.

İyileşme süreci

Ayak bileği burkulmalarından sonra ağrı, şişlik şeklinde şikayetler genellikle iki hafta arasında geriler. Bu vakit ondan sonra hala şikayetleiniz devam ediyorsa bir ortopedi uzmanına başvurmanız daha uygundur. Ağrılı dönem geçtikten sonrasında, ileride ayak bileği eklem hareketlerinde bir kısıtlılık oluşmaması için ayak bileği hareketlerini çalışmaya adım atmak icap eder. Bu dönemde fizik tedavi desteği de alınabilir.


Ayak bileği burkulmalarından sonra iyileşme payı %80-90 arasındadır ve cerrahi tedavi nadiren icap eder. Ancak bağların tamamen iyileşmesi dört ila altı haftayı bulmaktadır. Ayak bileği bağları tam iyileşmeden oluşacak yeni zorlamalar bağların iyileşmesini olumsuz etkileyecek ve ileride tekrarlayan burkulmalara zemin oluşturacaktır. Tekrarlayan burkulmaların bir nedeni de kasların kilo vermesine bağlı kas dengesinde bozulmadır. Tekrarlayan burkulmalar ayak bileğinde güvensizlik hissine ve kronik ağrılara neden olur.


Burkulma sonrası iki ay geçtikten sonra hala şikayetleriniz var ise, doktorunuza tekrar görünmeniz uygundur. Bu süreden sonra hala yakınmalarınızın olması, eklem arasında kıkırdak hasarına, bağların gevşek halde iyileşmesine veya yumuşak doku sıkışmalarına bağlı olabilir. Doktorunuz MRG’nin de dahil olduğu bir takım tetkik ile bu sorunu ortaya çıkardıktan sonra lüzumlu tedaviyi yapacaktır.

Ayak bileği burkulmasından sakınmak için yapılacak şeyler

    • Egzersiz öncesi iyi ısınmak

    • Uygun pabuç giymek

    • Tekrarlayan burkulma durumlarında spor esnasında hususi ayak bileklikleri kullanmak

    • Spor meydana getirilen veya yürünen zemine dikkat etmek

    • Ayak bileği çevresindeki kasları kuvvetlendirmek