Arpacık Nedir?

Gözde Arpacık Nedir?

Hordeolum olarak da isimlendirilen arpacık, göz kapağının altındaki bez yapılarında ani olarak ortaya çıkan bakteri kaynaklı bir enfeksiyondur. Sağlık kuruluşlarına yapılan başvurular arasında oldukça sık olarak tespit edilen arpacık, müsait tanı ve tedavi ile 1-2 hafta içerisinde test dibine alınabilir. 

Bazı hastalarda tabip tarafından lüzumlu görülmesi halinde, topikal (cilt yüzeyine) antibiyotik ilaçlara başvurulabilir. Aşırı derecede ilerlemiş arpacık olgularında basit cerrahi girişimler ile iltihaplanmanın drenajı (boşaltılması) gerçekleştirilebilir.

Arpacık Neden Çıkar?

Arpacık stafilokok türü bakteriler nedeniyle olup biten bir göz enfeksiyonudur. Enfeksiyon bölgesi ise çoğu zaman kirpik diplerinde yer edinen kıl folikülleridir. Bu bölgede yer edinen yağ, ifraz ve ter bezlerinin tıkanması neticesinde kişide arpacık ortaya çıkar. 

Tıkanıklık sonrası gözün bu bölgesinde ağrılı ve kırmızı bir şişlik meydana gelir. Arpacık hem alt bununla beraber üst göz kapağın iç ve dış kısımlarında ortaya çıkabilir. 

Dış kısımda olup biten arpacık o bölgedeki bezlerin düzgüsel şartlarda gözde herhangi bir soruna neden olmadan yaşayan bakteriler ile enfekte olması sonrası kaynaklanır. Ölü deri hücreleri ve eski salgıların artıkları ile gözdeki ifraz bezlerinin kanalları tıkanabilir. Bez içinde oluşan bu kapalı ortamda biriken bakteriler, arpacık enfeksiyonu gelişmesini tetikler. 

Kirpik folikülleri, göz cildindeki kirpiklerin çıktığı minik boşluklarda yer alır ve bu yerler arpacık gelişimi tespit edilen bölümlerin başında gelir. Sebase bezler, sebum adı verilen yağsı bir ifraz üretiminden mesuldür. Kirpik foliküllerinin etrafında bulunan bu bezler göz yüzeyinin su tutmasını sağlar ve kurumayı engelleyici etki gösterir. Sebumun bununla birlikte antiseptik özelliği de mevcuttur.

Kıl folikülü ile ilişkili bir öteki yapı olan apokrin bezler bir çeşit ter bezidir ve gözün ıslak kalmasına yardımcı olurlar. Kıl folikülleri şeklinde sebase ve apokrin bezlerin bakteriler ile iltihaplanması da arpacık gelişimi ile sonuçlanabilir.

Arpacık Belirtileri Nelerdir?

Arpacık gelişimi sonrasında ortaya çıkan belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Genel olarak arpacık gelişimi ondan sonra ilk ayrım edilen alemet göz kapağı hizasında oluşmuş kırmızı renkli bir şişlik oluşmasıdır. Bu alemet dışında öteki birçok belirti ve bulgu arpacık şikayetleri arasında yer alır:

· Gözde batma hissi

· Gözde rahatsızlık hissi

· Gözde yaşarma

· Göz kapaklarında şişlik

· Işığa karşı hassasiyet

Her ne kadar bu emareler arpacık gelişimi sonrasında en sık karşılaşılan şikayetler içinde yer alsa da bu şikayetler daha ciddi seyirli bir göz enfeksiyonunun seyri esnasında da oluşabileceği için dikkatli olunmalı ve sağlık kuruluşlarından yardım alınmalıdır.

Sağlık kuruluşlarına müracaat daha sonra hekimler, hastanın tıbbi öyküsünü alırlar ve fizik muayene yaparlar. Hastanın sinsi başlangıçlı kırmızı, şişmiş bir göz kapağı var ise ek olarak bu bölgede kısa sürede herhangi bir travmaya niçin olmuş olabilecek vakalar irdelenir. Hastanın arpacık çıkan gözünde görme keskinliği ile ilgili problemler oluşabilir. Bu durumun nedeni iltihaplı arpacık yapısının bireyin korneası üstüne bası yapmasındandır. 

Göz kapağının iç tarafında meydana gelen arpacığın fizik muayene esnasında tespit edilmesi için hekimler kişinin göz kapaklarını tersine çevirerek inceleyebilirler.

Göz ağrısı, arpacık rahatsızlığında göz bölgesinde diğer yapıların etkilendiğine işaret edebilen mühim bir emaredir. Özellikle göz hareketleri ile birlikte ortaya çıkan ağrı ve gözün arka kısmında şişlik tespit edilmesi, göz cildinde enfeksiyon (orbital selülit) oluştuğunu işaret edebilir ve bu durumun fark edilmesi, arpacığa bakılırsa daha yoğun bir tedavi gerektirmesinden ötürü ehemmiyet taşır.

Arpacık tanısı ancak hastanın tıbbi öyküsü ve fizik muayene bulguları altında konulabilir. Bu rahatsızlığın tanısında çoğu zaman herhangi bir tetkik kullanılmaz. İleri test ve tetkiklerde ender olarak ortaya çıkan arpacık enfeksiyonu gözün cilt ve diğer bölgelerine sıçrarsa farklı tetkikler gerekebilir. 


Gözdeki Arpacık Nasıl Geçer?

Birçok gözde çıkan arpacık lezyonu vakit içerisinde kendiliğinden gerileyebilir. Etkilenen bölgeye yapılacak masaj ve sıcak kompres uygulamaları da tedavi planlaması içerisinde yer alabilir. 

Sıcak kompres o bölgedeki bağ dokunun yumuşamasına ve tıkalı kanalın tekrar açılmasına yardımcı olabilir. Göz kapağı masajı ise içinde irin biriken arpacığın açıklığı vasıtası ile içindeki maddenin dışarıya atılmasına destek olabilir. Bu işlemler esnasında kornea şeklinde mühim göz yapıları hasarlanabileceği için uzman hekimlerin bilgisi ve önerisi doğrultularında gerçekleştirilmeleri önem arz eder. 

Gerileme göstermeyen yada büyüme eğiliminde olan arpacık olgularında antibiyotik tedavisi gerekli olabilir. Antibiyotik ilaçlar ile birlikte rahatsızlığın süresi ve ciddiyetinde önemli derecede bir azalma meydana gelir. Şişliğin büyümesi ve göz yapılarına bası yaptığının tespit edilmesi halinde, bu ödemin azalması için yüzeyel olarak uygulanan steroid ilaçlar da arpacık tedavisi dahilinde kullanılabilir. 

Sıcak kompres uygulamalarında temiz bir bez hafifçe sıcak suyun içerisine yatırılır. Daha hemen sonra bu bez suyun içinden alınır, nemli kalacak biçimde sıkılır ve etkilenmiş bölgenin üzerinde bir müddet tutulur. Ilık bezin etkilenen göz bölgesine nazikçe yerleştirilmesi önemlidir ve uygulama süresi 5 ile 10 dakika arasındadır. Sıcak kompres uygulamaları günde 3-4 defa gerçekleştirilebilir.

Sıcak kompres için sallama çay poşetleri de kullanılabilir. Bu uygulamada çayın demlenmesi sonrasında bardaktan çay tabağına alınan poşetin ılık hale gelmesi beklenir. Daha daha sonra etkilenen göz bölgesine yerleştirilen çay poşeti, bu bölgede 5-10 dakika zaman ile tutulur. 

Gözde arpacık çıkması mevzusunda müessir bir diğer faktör de kontakt lens kullanımıdır. Normalde lens kullanan kişilerde arpacık gelişmesi halinde bu hastalık durumunu kontrol dibine alınana kadar gözlük kullanımı önerilir. Bunun sebebi lezyondaki bakterilerin lensin üstüne yerleşerek iltihaplanmanın yayılımını kolaylaştırabilmesidir. 

Masaj uygulamalarında kişinin el hijyenini tam olarak sağlamış olması ve masajı göz temizleme mendili kullanarak gerçekleştirmesi, tıkanan bölgede tekrar akışı sağlamak adına katkı sağlayabilir. Arpacık lezyonlarına dokunmak, sıkmak veya bastırmak, içerisindeki iltihabın akmasına ve hastalığın öteki bölgelerine yayılması ile sonuçlanabileceği için sakınılması ihtiyaç duyulan davranışları oluştururlar. 

Gözünde arpacık gelişen kişiler, arpacık gelişimi öncesi kullandıkları makyaj malzemelerini yeniden kullanmamalıdır. Bu malzemeler arpacığa niçin olan bakterilerin tutunması için iyi bir yüzey görevi görebilir ve kişide diğer bölgelerde de enfeksiyon gelişimine niçin olabileceği için dikkatli olunmalıdır.

Çeşitli uygulamalar ve yaşam seçimi değişiklikleri ile arpacık gelişme riskinde bir azalma meydana gelebilir. Yüz yıkama esnasında nazikçe göz kapaklarının da yıkanması, kontakt lens kullanan kişilerin lenslerini tertipli olarak değiştirmeleri ve onları pak tutması, gün içinde meydana getirilen makyajın yatma zamanından ilkin uygun halde temizlenmesi, arpacık lezyonu olan kişilerle havlu benzer biçimde eşyaları ortak olarak kullanmaktan kaçınılması, arpacık oluşma riskinde azalma sağlayabilen uygulamalar arasında yer alırlar.