Adet sancısı neden olur?

Adet sancısı neden olur?

Adet görme denen kanama, normalde bebek gelişimi için hazırlanan rahim duvarının döllenme olmaması cevabında, vücut tarafınca atılması sebebiyle doğar. Rahim doğrusu uterus, aslına bakarsak bir kas dokusudur. İşte, bu kas dokusu iç tarafını çevreleyen yumuşak duvarı atmaya destek olmak için kasılmaya başlar. Prostaglandin denen hormon, rahmin bu kasılmalarını tetikler. Prostoglandin, tane başlamadan bir-iki gün öncesinde kanda yüksek seviyelere ulaşır ve adetin ilk iki gününden sonra azalmaya başlar. Prostaglandin seviyesi ne kadar yüksek olursa, adet krampları da o kadar şiddetli yaşanır. Adet sancılarının, menstrüasyonun en başlangıcında hissedilmesinin sebebi de budur. Adet döngüsü sebebiyle hissedilen tane sancılarına primer dismenore denir.  Bunun dışında aşağıda sıralanan tıbbi durumlar nedeniyle hissedilen adet sancıları ise sekonder dismenore olarak adlandırılır: 

    • Servikal darlık: Bazı hanımlarda, rahim ağzının açıklığı, tane akışını engelleyecek kadar küçüktür. Bu küçük açıklık rahim içindeki basıncın artmasına niçin olarak daha şiddetli bir ağrı yaratabilir.

    • Endometriozis: Rahmi kaplayan dokunun uterusun dışına çıkarak, fallop tüpleri, yumurtalıklar veya pelvisi kaplayan diğer dokular üzerine doğru gelişip yerleşmesine denir. Çikolata kistlerinin oluşmasına niçin olabilir, ağrılı adet görme yanı sıra, cinsel ilişki esnasında da ağrı hissedilebilir.

    • Uterin fibroidleri: Rahim duvarında kas ve fibroz dokudan oluşan uterin fibroidleri, kanserli olmayan fakat sert ve büyük olabilen tümörlerdir. Rahim fibroidleri taşıyanlar, tane görme sırasında daha şiddetli ağrı hissedebilirler.

    • Adenomyozis: Bu rahatsızlıkta rahmi kaplayan doku uterusun kas duvarlarına doğru büyümeye başlar.

    • Pelvik inflamatuar hastalık: Dişi üreme organlarının bu enfeksiyonuna genellikle cinsi yolla bulaşan bakteriler neden olur.

Adet sancısı emareleri nelerdir?

Adet krampları ve bu kramplarda beraber gözlenebilen diğer belirtiler aşağıdaki gibi sıralanabilir:

    • Alt karın bölgesinde yoğunlaşan sancılar.

    • Adetten 1 ila 3 gün ilkin başlayabilen bu ağrı, tane başlangıcından 24 saat sonra en üst seviyeye ulaşır ve 2 ila 3 gün arasında azalır.

    • Ağırlık hissi veren, devamlı bir ağrı (kasıklarda yahut iç bacaklarda da hissedilebilir).

    • Bele yayılabilen ve uyuşukluk verebilen ağrı.

Bazı bayanlar ek olarak aşağıda yer edinen semptomları da gösterirler:

    • Mide bulantısı,

    • Yumuşak dışkılama,

    • Baş ağrısı,

    • Baş dönmesi.

Kimler daha şiddetli adet görme riski altındadır?

Aşağıdaki durumlarda menstrüel kramp riski daha şiddetli gözlenebilir:

    • 30 yaşından küçükler,

    • Ergenliğe erken, 11 yaşında yada daha erken yaşta girenler,

    • Adet döneminde ağır kanaması olanlar,

    • Düzensiz tane kanaması olanlar,

    • Ailede tane sancısı öyküsü olanlar,

    • Sigara içenler.

Adet krampları diğer tıbbi komplikasyonlara niçin olmaz, ancak okula, işe ve sosyal aktivitelere tesir edebilir. Yine de, menstrüel kramplarla ilişkili birtakım durumların komplikasyonları olabilir. Örneğin endometriozis, fertilite problemlerine neden olabilir. Pelvik enflamatuar hastalık, döllenmiş bir yumurtanın uterus dışına implante olma (ektopik gebelik) riskini artırabilir .

Adet sancısı sebebiyle ne zaman doktora görünmeli?

Adet krampları her ay günlük yaşantınızı fazlaca etkileyecek biçimde yoğun yaşanırsa, semptomlarınız giderek kötüleşirse yada evvelde olmadığı biçimde 25 yaşından sonrasında şiddetli tane krampları yaşamaya başlarsanız, zaman geçirmeden bir uzmana başvurmanız gerekir. 

Şiddetli tane sancılarında tabip hangi testleri isteyebilir? 

Hekiminiz oldukca şiddetli ve giderek artan ağrılarda, altta yatan başka bir tıbbi durumun olasılığını elemek için birtakım testler isteyebilir. 

    • Ultrason: Bu test rahim, fallop tüpleri ve yumurtalıklarını görüntüsünü oluşturmak için ses dalgaları kullanır.

    • Diğer görüntüleme testleri: BT taraması yada MR taraması ultrasondan daha çok ayrıntı sağlar ve doktorunuzun altta yatan koşulları teşhis etmesine destek olabilir. BT, vücudunuzdaki kemik, organ ve öteki yumuşak dokuların enine kesit görüntülerini üretmek için birçok açıdan alınan X-ışını görüntülerini birleştirir. MR ise, iç yapıların detaylı görüntülerini üretmek için radyo dalgalarını ve kuvvetli bir manyetik alanı kullanır. Her iki test de ağrısızdır.

    • Laparoskopi: Genellikle menstrüel krampları teşhis etmek için gerekli olmamakla beraber, laparoskopi endometriozis, adezyonlar, fibroidler, over kistleri ve ektopik gebelik benzer biçimde altta yatan bir durumun tespit edilmesine destek olabilir. 

Adet sancısına ne iyi gelir? 

“Adet sancısı iyi mi geçer?” ve "Adet sancısına ne iyi gelir?" soruları özellikle adet görmeye yeni başlayan genç kızların yanıtını aradıkları sorulardır. Adet sancısını gidermek için ilaçlar veya takviyelerle birlikte ömür stili değişiklikleri yapılabilir. 

Adet sancısı için hangi ilaçlar kullanılır?

    • Nonsteroid antienflamatuvar ilaçlar: İbuprofen ya da naproksen müessir maddelerini içeren ilaçlar hem prostoglandin düzeylerini baskılar bununla birlikte ağrı hissinin giderilmesine destek sağlar. Adetin ilk gününden itibaren doktorun önerilmiş olduğu dozda kullanılabilir. Bununla beraber şayet ilaçların içerisindeki maddelerden herhangi birine karşı hassasiyetiniz var ise yahut bu ilaçlarla etkileşen başka bir tıbbi durumunuz bulunuyorsa doktora danışmanız gerekir. 

    • Doğum test ilaçları (Oral kontraseptifler): Oral doğum kontrol hapları, yumurtlamayı önleyen ve tane kramplarının sertliğini azaltan hormonlar ihtiva eder. Bu hormonlar ayrıca enjeksiyon, cilt yaması, kol derisinin altına yerleştirilmiş bir implant veya vajinaya yerleştirilen esnek bir halka benzer biçimde de verilebilir. Bazı durumlarda rahim içi (intrauterin) cihazlar da öneri edilebilir.

Adet sancısına iyi gelen ömür seçimi değişimleri ve evde uygulanabilecek tedaviler nelerdir?

"Regl sancısına ne iyi gelir?" sorusunun cevabını arayanlar çeşitli ömür seçimi değişiklikleriyle ağrılarını hafifletebilirler. İstirahatin yanı sıra tane sancısına iyi gelen uygulamalar şunlardır:

    • Isı uygulaması: Küveti sıcak su ile doldurup içine girmek ya da karnınızın alt tarafına koyabileceğiniz bir sıcak su torbası tane kramplarını hafifletebilir. Bununla beraber, tane sancısı için satılan birtakım sıcaklık yamalarından da yarar görebilirsiniz. 

    • Düzenli egzersiz: Düzenli olarak, haftada 3 gün minimum otuz dakika meydana getirilen egzersiz, beta-endorfin denen bir maddenin salınmasına yardımcı olur. Bu madde vücudun doğal ağrı kesicisidir. Bunun dışında egzersiz prostoglandinlerin daha acele yıkılmasını sağlayabilir. 

    • Diyet takviyeleri: Bazı çalışmalar E vitamini, Omega-3 yağ asitleri, B-1 vitamini (tiamin), B-6 vitamini ve magnezyum takviyelerinin tane kramplarını azalttığını göstermiştir. 

    • Stresi azaltma: Psikolojik stres altında olduğunuz zamanlarda tane kramplarınızın ve ağrılarınızın daha şiddetli bulunduğunu gözlemlemiş olabilirsiniz. Bu tür durumlarda meditasyon ve yogadan yararlanabilirsiniz.

Adet sancılarını azaltan alternatif tıp yöntemleri nelerdir?

Adet kramplarını tedavi etmek için alternatif tedavilerin çoğu hakkındaki yeterli ilmi emek verme bulunmamakla beraber, bu yöntemlerin bazı kişilere yardımları dokunabilir. Tüm bu yöntemlere kesinlikle tabip önerisiyle başvurulması gerekir. 

    • Akupunktur: Akupunktur, vücudunuzdaki stratejik noktalara çok ince iğneler sokarak muhtelif rahatsızlıkları tedavi eden bir alternatif tıp yöntemidir. Bazı çalışmalar, akupunkturun menstrüel krampları rahatlatmaya destek olduğunu göstermektedir.

    • Deri altı elektriksel sinir stimülasyonu (TENS): Bir TENS aleti, içinde elektrot bulunan yapışkanlı yamaları kullanarak cilde bağlanır. Elektrotlar sinirleri uyarmak için muhtelif seviyelerde elektrik akımı sağlar. TENS, ağrı sinyalleri eşiğini yükseltir ve vücudun doğal ağrı kesicilerinin (endorfinler) salınmasını uyarır. Çalışmalarda, TENS tane krampı ağrısını hafifletmede plasebodan daha müessir bulunmuştur.

    • Bitkisel ilaçlar: Piknogenol, rezene, çuha çiçeği yağı gibi birtakım bitkisel ürünler, menstrüel  krampları azaltabilir.

    • Akupresür (akubası): Akupunktur benzer biçimde, akupresür da vücut üstünde muayyen noktaları uyarır, sadece iğneler yerine cilt üzerinde hafifçe bir baskı yaparak bunu sağlar. Her ne kadar akupressür ve tane krampları ile alakalı araştırmalar sınırı olan olsa da, adet sancılarını hafifletmede akupunkturun plasebodan daha müessir olabileceği gösterilmiştir.