Adet Döneminde Başınız Ağrıması

Ergenlik dönemi ile migren sıklığı artar

Ergenlik öncesi, kız ve adam çocuklarda migren sıklığı benzerken regl döneminden sonrasında bu konum değişmiş olur ve hanım/erkek arasındaki nispet 3’e çıkmaktadır. Hormonal faktörler sebebiyle baş ağrıları tetiklenen hanımefendiler ile tetiklenmeyenler arasında hormon seviyeleri açısından herhangi bir farklılık mevcut değildir. Sorun, bireyin sinir sisteminin hormonal dalgalanmalara verdiği yanıt ile ilişkilidir.


Hormon seviyesinin düşmesi baş ağrısına neden olur

Regl periyodunun 2 gün öncesi ve ilk 3 günü arasında görülen bir baş ağrısı tipi “saf regl migren”dir. Kadınların ortalama yarısı regl döneminde migren ataklarına meyilli hale gelmekle beraber; ancak %10 hanımda saf regl migren görülür. Regl esnasında ortaya çıkan migren ataklarının sebebi, kanamadan derhal önce kandaki östrojen hormonu seviyesinin düşmesi ve östrojen hormonunun göstermiş olduğu dalgalanmadır.


Gebelikle baş ağrısı azalabilir

Regl ile migren atakları arasında ilişki belirten bayanların 2/3’ü gebelik sırasında ataklarının kesildiğini belirtmektedir. Bunun nedeni büyük ihtimalle gebelik esnasında östrojen hormonunun regl döngüsündeki benzer biçimde dalgalanmalar göstermemesi sürekli olarak yüksek ölçüde kalmasıdır.


Tedavisi diğer migren ataklarına bakılırsa daha zor

Regl süreci migren atakları, diğer migren atakları ile karşılaştırıldığında daha şiddetli, uzun ve tekrarlayıcı ataklar olmasından dolayısıyla regl dışındaki migren ataklarına bakılırsa tedavileri daha güçtür. Bu nedenle tedavide, migren semptomlarını kontrol edecek ilaçlar kullanılabileceği gibi, regl döngüsünü engelleyecek seçenekler de düşünülmektedir.


Baş ağrısı günlüğü tedaviyi şekillendirir

Bu tedavinin başında hastanın yapması ihtiyaç duyulan şey baş ağrısı günlüğü tutmaktır. Bu günlüğü tutmak ile hasta regl döngüsü ile baş ağrısı arasındaki zamansal ilişkiyi daha iyi anlar. Örneğin; regl kanamanın kaçıncı günüde baş ağrısının başladığı, kaç gün sürdüğü, hangi ilaçlara cevap verdiği benzer biçimde. Tavsiye edilen, bu günlüğün en azında 3 regl döngü boyunca tutulmasıdır. Edinilen bilgiler doktorun planlayacağı tedavi açısından ehemmiyet taşır. Regl siklusunun tertipli olup olmadığı ve baş ağrılı vakit hangi tedavinin seçileceğini belirler.


İlaçlar atakların başlangıcında alınmalı

Regl periyodu migren tedavisi; hücum tedavisi, kısa dönem koruyucu tedavi ve kesintisiz koruyucu tedavi olmak üzere başlıca 3 grupta incelenebilir.  Atak tedavisinde uygun görülen İlaçlar mümkün olduğunca ağrının başlangıcında alınmalıdır. Baş ağrısına mide bulantısı da eşlik ediyorsa mide bulantısı önleyen bir ilaç da tedaviye eklenmelidir. Kısa süreli koruyucu tedavi de amaç daha ağrı ortaya çıkmadan deva alınmasına dayanır. Kişi başı ağrısın veya ağrımasın reglden 2 gün önce deva kullanmaya başlar ve kanamanın ilk 3 gününde de ilaca sürer. Bu tedavi; regl süreci düzenli ve baş ağrısı ile regl arasında belli bir zamansal bağlantı olanlarda kullanılabilir. Kesintisiz koruyucu tedavi ise; regl periyodu düzenli olmayan, hücum tedavisinden fayda görmeyen, sık ve şiddetli migren atakları olanlar için bir seçenektir. Hastanın genel esenlik durumunu da göz önüne alarak belirlenen ilaçlar ağrı olsun yada olmasın her gün kullanılır. Bu koruyucu tedavinin süresi ise 6 aydır.


Doğum kontrol hapları ile tedavi

Koruyucu tedavi için öteki bir seçenek olan “hormonal tedavi” ile östrojen hormonu dalgalanmalarını engellenebilmektedir. Vücuda östrojen hormonu verilmesi ile vücut hormon yapımını durdurmakta ve bu şekilde ancak dışarıdan verilen hormonun etkisinde kalınmakta ve dalgalanma da durmaktadır. Bu tip koruyucu tedavide en sık doğum test ilaçları kullanılır. Genellikle doğum kontrol ilaçları ile regl periyodu başına 21 günlük hormon tedariki sağlar. Geri kalan 7 tablette etken deva yoktur. 21. Günün sonucunda dışarıdan alınan östrojenin de ansızın kesilmesine bağlı olarak migren atakları ortaya çıkabilir. Bu nedenle, doğum test ilacı kullanmaya ara verilmeden devam edilmelidir. Hormonal tedavi auralı migreni olanlarda uygulanmamaktadır. Ayrıca 35 yaş üzeri ve sigara içen kadınlarda dikkatli kullanılmalıdır. Östrojenin birtakım kanser tiplerini tetikleyebileceği de unutulmamalıdır.